(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.132. అధ్యాయః 132
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి బ్రాహ్మణానామాపది రాజ్ఞా అసాధుజనధనాపహారేణాపి తద్రక్షణస్య కరణీయత్వోక్తిః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-132-0x(5715)(69969)
హీనే పరమకే ధర్మే సర్వలోకాతిలంఘనే।
సర్వస్మిందస్యుసాద్భూతే పృథివ్యాముపజీవనే॥ 12-132-1(69970)
కేన స్విద్బ్రాహ్మణో జీవేజ్జఘన్యే కాల ఆగతే।
అసంత్యజన్పుత్రపౌత్రాననుక్రోశాత్పితామహ॥ 12-132-2(69971)
భీష్మ ఉవాచ। 12-132-3x(5716)
విజ్ఞానబలమాస్థాయ జీవితవ్యం తథా గతే।
సర్వం సాధ్వర్థమేవేదమసాధ్వర్థం న కించన॥ 12-132-3(69972)
అసాధుభ్యోఽర్థమాదాయ సాధుభ్యో యః ప్రయచ్ఛతి।
ఆత్మానం సంక్రమం కృత్వా కృచ్ఛ్రధర్మకృదేవ సః॥ 12-132-4(69973)
అరోషేణాత్మనో రాజన్రాజ్యే స్థితిమకోపయన్।
అదత్తమప్యాదదీత్ భ్రాతుర్విత్తం మమేతి వా॥ 12-132-5(69974)
విజ్ఞానబలపూతో యో వర్తతే నిందితేష్వపి।
వృత్తివిజ్ఞానవాంధీరః కస్తం వక్తుమిహార్హతి॥ 12-132-6(69975)
యేషాం బహుకృతా బుద్ధిస్తేషామన్యా న రోచతే।
యజసా తే ప్రవర్తంతే బలవంతో యుధిష్ఠిర॥ 12-132-7(69976)
యదైవ ప్రకృతం శాస్త్రం జనస్తదనువర్తతే।
యదైవమధ్యాసేవంతే మేధ్రావీ వాఽప్యథోత్తరం॥ 12-132-8(69977)
ఋత్విక్పురోహితాచార్యాన్సత్కృతానభిసత్కృతాన్।
న బ్రాహ్మణాన్ఘాతయీత దోషాన్ప్రాప్నోతి ఘాతయన్॥ 12-132-9(69978)
ఏతత్ప్రమాణం లోకస్య చక్షురేతత్సాతనం।
తత్ప్రమాణోఽవగాహేత తేన తత్సాధ్వసాధు వా॥ 12-132-10(69979)
హవో గ్రామవాస్తవ్యా దోషాన్బ్రూయుః పరస్పరం।
న తేషాం వచనాద్రాజా సత్కుర్యాద్ధాతయీత వా॥ 12-132-11(69980)
న వాచ్యః పరివాదో వై న శ్రోతవ్యః కథంచన।
కర్ణౌ తత్ర పిధాతవ్యౌ గంతవ్యం వా తతోఽన్యతః॥ 12-132-12(69981)
న సతాం శీలమేతద్వై పరివాదో న పైశునం।
గుణానామేవ వక్తారః సంతో నిత్యం యుధిష్ఠిర॥ 12-132-13(69982)
యథా సమధురౌ దంయౌ సుదాంతౌ సాధువాహినౌ।
ధురముద్యంయ వహతస్తథా వర్తేత వై నృపః॥ 12-132-14(69983)
యథాయథాఽస్య బహవః సహాయాః స్యుస్తథా చరేత్।
ఆచారమేవ మన్యంతే గరీయో ధర్మలక్షణం॥ 12-132-15(69984)
అపరే నైవమిచ్ఛంతి యే శంఖలిఖింతప్రియాః।
అర్థే క్షీణేఽథవా లుబ్ధాస్తే బ్రూయుర్వాక్యమీదృశం॥ 12-132-16(69985)
ఆర్షమష్యత్ర పశ్యంతి వికర్మస్థస్య పాతనం।
న చార్షాత్సదృశం కించిత్ప్రమాణం దృశ్యతే క్వచిత్॥ 12-132-17(69986)
దేవా హ్యపి వికర్మస్థం ఘాతయంతి నరాధమం।
వ్యాజేన విందన్విత్తం హి ధర్మతః పరిహీయతే॥ 12-132-18(69987)
సర్వతః సత్కృతః సద్భిర్భూతిప్రవరకారణైః।
హృదయేనాభ్యనుజ్ఞాతో యో ధర్మస్తం వ్యవస్యతి॥ 12-132-19(69988)
యశ్చతుర్గుణసంపన్నం ధర్మం వేద స ధర్మవిత్।
అహేరివ హి ధర్మస్య పదం దుఃఖం గవేషితుం॥ 12-132-20(69989)
యథా మృగస్య విద్ధస్య మృగవ్యాధః పదం నయేత్।
లక్షేద్రుధిరపాతేన తథా ధర్మపదం నయేత్॥ 12-132-21(69990)
యథా సంయగ్వితేన పథా గంతవ్యమప్యుత।
రాజర్షీణాం వృత్తమేతదేవం గచ్ఛ యుధిష్ఠిర॥ ॥ 12-132-22(69991)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి ఆపద్ధర్మపర్వణి ద్వాత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 132॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-132-1 హీనే ధర్మే రాజ్ఞామితి శేషః। పరమకే సర్వోపాయేన బ్రాహ్మణా రక్ష్యా ఇత్యస్మి్॥ 12-132-2 జఘన్యే ఆపద్బహూలే బ్రాహ్మణః కేన జీదత్యస్య బ్రాహ్మణం కథం రక్షేదిత్యర్థః॥ 12-132-3 సాధ్వర్థం సతానం॥ 12-132-4 సంక్రమమాగమనమార్గం॥ 12-132-5 స్థితిం పాలనధర్మం। స్యష్టస్య రాజ్ఞో బ్రాహ్మణపాలనార్థం సర్వస్వహరణేఽపి దోషో నాస్తీత్యర్థః॥ 12-132-6 వక్తుం నిందితుం॥ 12-132-9 అంత్యాపద్యపి ఋత్విధనవతోఽపి న ఘాతయీత ధనహరణేన హింస్యాదిత్యర్థః। పురోహితాచార్యై- సత్కృతైరపి సత్కృతః। నాఽబ్రాహ్మణాన్యాదోషాన్ప్రాప్నోతి యాజయన్నితి ట. థ. ద. పాఠః॥ 12-132-11 స్తవ్యా గ్రామవాసినః॥ 12-132-16 ఏవం త్విగాదీనామదడ- లిఖితస్య భ్రాతురపి హస్తచ్ఛేదః కృతస్తాదృశధర్మపరా॥ 12-132-19 సద్భిర్మన్వాదిభిః సత్కృతః। భూతిప్రవరకారణైః భూతిప్రవరా ఈశ్వరాః కారణాని పారంపర్యాగతాని కులదేశగ్రామాదిపరిగృహీతాని తైరపి నిమిత్తైః సత్కృతః। మన్వాదిభిరనుక్తోఽపి శిష్టైరాదృత ఇత్యర్థః। హృదయేనాభ్యనుజ్ఞాతః హేతుద్వయాభావేఽపి స్వయం చ యో ధర్మత్వేన నిశ్చితః॥ 12-132-20 చత్వారో గుణాః ఆన్వీక్షికీ త్రయీ వార్తా దండనీతిశ్చేతి। య ఏషామవిరుద్ధశ్చతుర్గుణసంపన్నః॥ 12-132-21 పదం స్థానం లక్షేల్లక్షయేత్। నయేత్ అన్యాన్ప్రాపయేత్। యుక్త్యేతి శేషః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.